Erno Mijland en Herm Kisjes schrijven en spreken over de mogelijkheden van games in onderwijs, zorg/hulpverlening en opvoeding en gezond omgaan met gamen.

04 april 2014

Gamestorm: bedenk de ideale game of app voor de persoon met autisme

Tijdens de training 'Gamen en autisme' van Herm Kisjes en Erno Mijland van 3 april 2014 in het Fun-ie-Fitcentrum, Almelo hebben we aan deelnemers gevraag in 15 minuten een game te bedenken die aansluit bij behoefte van of een ontwikkeldoel voor een persoon met autisme. Er mocht ook gekozen worden voor toepassing van een andere vorm van ict. Het idee: veel personen met autisme werken graag met ict-toepassingen en games. Ze hebben hier ook talent voor.

Vragen aan de lezer:
– Is er wellicht al een game of app die doet wat beschreven is (evt. in het Engels)?
– Wie zou dit kunnen maken? Denk aan: studenten ict in het kader van een opdracht.
– Werkt u al zo met cliënten/kinderen? Hoe gaat dat?
  1. Een puzzelspel waarbij een beroep gedaan wordt op de intelligentie. Virtuele figuren hebben een hulpvraag. Als je ze goed helpt, krijg je een compliment. Het spel traint sociale vaardigheden en geeft een groter zelfvertrouwen in sociale situaties.
  2. Een game die helpt bij het accepteren van het feit dat men autisme heeft. Acceptatie is het het startpunt voor ontwikkeling en groei. De game bestaat uit social stories waarin herkenbaar gedrag wordt getoond ('zo zou ik dat ook doen'). In de game kun je ook eigen keuzen voor gedrag invoeren: wat zou ik doen? De game toont dan gevolgen, laat oplossingen en alternatieve zien. De game werkt adaptief.
  3. Aanleiding: de betrokkene slaapt slecht in en wordt vaak 's nachts wakker. Eigen verklaring: mijn hoofd zit zo vol. Het idee van de game is om gedachten een plek te geven, ze op te bergen. De speler kiest afbeeldingen/picto's die de gedachten verbeelden. Die plaatjes kun je opslaan: ze kunnen pas de volgende dag weer tevoorschijn gehaald worden. Alternatief: de afbeeldingen uit elkaar laten spatten. Beloning met prettige geluiden of muziek.
  4. Een app die ondersteunt met het behalen van een gezonde levenswijze, bijvoorbeeld om overgewicht aan te pakken. In de app vul je goede en slechte momenten in. Je krijgt hier punten voor. Eventueel werken met een bij de leeftijd passende avatar (diertje). De game is bedoeld om de intrinsieke motivatie te stimuleren (gevoel van meer regie).
  5. Een spel om je dagindeling beter te leren plannen. Voor verschillende doelgroepen zijn activiteiten dan: huiswerk, sport, klusjes in huis. Het spel traint het gevoel voor tijd: bij een activiteit geef je de verwachte tijd op (hoe lang duurt douchen en aankleden); na afloop geef je de werkelijke tijd weer. Je krijgt meer punten voor een goede inschatting. Beloningen koppelen aan de scores. Gamen als activiteit kan ook ingebouwd worden. Je kunt dan leren dat gamen vrijetijdsbesteding is: je doet het in de tijd die over is als je alles wat moet gedaan is.
  6. Een mobiele app om het hebben van sociale contacten te stimuleren. Vanuit constatering dat jongeren met autisme gemakkelijker contact hebben met 'lotgenoten': de app helpt bij bij elkaar brengen van deze jongeren in een autismecafé, activiteit of bijeenkomst. Wat is er in de regio te doen?
  7. Zelfredzaamheid: een game waarbij je leert wat je nodig hebt voor het maken van een bepaald gerecht. De speler geeft in wat hij/zij moet kopen voor bijvoorbeeld pannekoeken. De game beoordeelt of de juiste ingrediënten gekozen zijn. Vervolgens komt er een boodschappenlijstje uit, bijvoorbeeld gekoppeld aan supermarkt-app. Die van AH zet het lijstje in volgorde van het looppad in specifieke winkel. Snel kunnen vinden van de boodschappen levert minder prikkels op.
  8. Een tablet gebruiken bij huiswerk: de tablet geeft melding van het te maken huiswerk, er zit een planning in, de docent controleert op afstand en geeft punten. Leerlingen kunnen elkaar via Facetime overhoren. Antwoorden op huiswerkopdrachten die eenduidig zijn (een uitkomst van een som), kunnen automatisch worden nagekeken.
  9. Een multiplayer spel rond het zoeken van voorwerpen met een metaaldetector in een virtuele wereld. Je moet samen met anderen zoeken en zoekstrategie bepalen. Gevonden voorwerpen kun je verzamelen, anderen kunnen je verzameling zien.
  10. Een 'Wie is de mol?'-game: zoektocht naar een schat. Bedoeld ter ontspanning, maar met ingebouwde beveiliging tegen te lang spelen. Je speelt alleen tegen de computer, na het behalen van een level kun je pas na 48 uur naar het volgende level. Er is een online klassement. Ieder level speelt zich af op een continent. Je krijgt denk- en weetvragen en puzzels over dat continent (leren).
  11. Zelfredzaamheid: een game waarbij je leert zelfstandig te douchen. De volgorde van handelingen wordt uitgebeeld. Verschillende levels voor: douchen in de nieuwe woning waar je naartoe gaat, bij je ouders, in een hotel, op een camping. Begeleiders moeten dus eigen beelden in kunnen voegen.
  12. Spel voor werknemersvaardigheid 'op tijd op het werk komen'. Leren inslijpen van een ochtendritueel. Het spel biedt verschillende levels. Ben je verder in het spel dan gaan er bijvoorbeeld dingen mis, waardoor je in tijdnood komt en uiteindelijk dat je je ritueel moet aanpassen. In het spel moet je dus obstakels overwinnen, oplossingen bedenken en voorbereidingen treffen (bijv. avond vooraf al je brood klaarmaken). Variant voor de persoon met autisme die naar school gaat of naar een dagbesteding.
  13. Een spel waarbij je 'passief' (achter de pc) combineert met actieve opdrachten (Kinect, geo-games, sociale vaardigheden, creatieve of fysieke inspanningen). Voorbeeld: Mario-achtige adventure game in de vorm van geocaching. Mogelijkheid voor opslaan van bijvoorbeeld beelden van gevonden voorwerpen, dialoog met andere spelers, informatie om van te leren en levels. 
  14. Een cliënt is rusteloos en gefrustreerd: zijn vader zal binnenkort overlijden. Als gamen wordt gebruikt om die emoties weg te drukken, komen die mogelijk later terug. Idee is om juist iets constructiefs te doen met de emoties. Je zou de cliënt samen met de vader een digitale tijdlijn van het diens leven kunnen maken met foto's, verhalen en beelden. Samen bouwen aan iets tastbaars, waar je naar kunt teruggrijpen als vader er niet meer is.
  15. Spel met name om de cliënt voor te bereiden op alle grote veranderingen in je leven als je 18 wordt: alcohol, stemrecht, ZVW, inschrijven voor woning, verzekeringen. Eventueel uit te breiden naar een levensloopspel waarin alle grote veranderingen een plek hebben.

17 februari 2014

Informatie-avond over gamen en autisme in Middelburg

Op dinsdag 1 april vindt op CSW Van de Perre aan de Griffioenstraat 17, 4334 BK Middelburg een informatie-avond plaats over het thema gamen en autisme. De avond wordt georganiseerd door MEE Zeeland.

Veel jongeren met autisme voelen zich aangetrokken tot technologie, computers en games. De wereld van nulletjes en eentjes is immers voorspelbaar en helder en technologie luistert in principe altijd naar jouw commando’s. De sociale wereld is voor mensen met autisme veel complexer. Ouders en begeleiders zien dat gamen een plezierige activiteit kan zijn, maar ze maken zich ook vaak zorgen over de enorme aantrekkingskracht van games op jongeren met autisme. Wanneer gaat gamen voor je ontspanning over in overmatig gamen of zelfs gameverslaving? En wat kun je doen als ouder of begeleider om ervoor te zorgen dat het gamen een gezonde activiteit blijft?

Journalist Erno Mijland en verslavingsdeskundige Herm Kisjes schreven een boek over dit onderwerp: 'Gamen en autisme'. Ze deden onderzoek en voerden vele gesprekken met deskundigen, gamers met autisme en hun ouders. Tijdens de informatie-avond gaan ze in op de aantrekkingskracht van games, de match tussen games en kenmerken van autisme en de mogelijkheden en risico's van het spelen van games. Verder geven ze enkele adviezen voor opvoeders en begeleiders. In het tweede deel van de avond is er gelegenheid om vragen te stellen en om met elkaar van gedachten te wisselen.

De avond is bedoeld voor ouders en begeleiders van kinderen en jongeren met autisme met een gemiddelde tot hoge cognitieve begaafdheid. De jongeren zijn zelf ook van harte welkom. Tijdens de avond is het boek van Mijland en Kisjes met korting verkrijgbaar.

Aanmelden of vragen? Stuur een e-mail aan m.vanwaarde@meezeeland.nl. Deuren open vanaf 19.00 uur, start 19.30 uur. De avond duurt tot ongeveer 21.30 uur. Entree is gratis.

13 februari 2014

Mini-symposium Gamen en autisme



Veel kinderen en jongeren met autisme voelen zich aangetrokken tot technologie, computers en games. Niet zelden zijn ze er steengoed in. Prachtig! Tenminste, als ze naast het gamen en computeren nog een ander leven hebben. Veel ouders, docenten en begeleiders hebben zorgen als gamers niet meer achter de computer weg te slaan zijn. Hoe ga je in gesprek als je nauwelijks zicht hebt op de wereld van het gamen? En op de de mogelijkheden van inventieve en leerzame games? Al deze aspecten komen aan bod op het minisymposium Gamen en autisme op 3 april 2014.

In een compacte, speelse en informatieve bijeenkomst in het game- sport- en gezondheidcentrum FUN-IE-FIT in Almelo krijgen ouders, docenten en hulpverleners slimme en effectieve suggesties aangereikt. Allemaal tips en adviezen die kunnen zorgen voor een goede balans tussen gamen en andere activiteiten en verantwoordelijkheden bij kinderen met autisme. Zonder grote drama’s, ruzies en conflicten.

Tijdens het symposium worden in het FUN-IE-FIT ook alle games ingezet en gespeeld door de congresgangers, zodat ze de volle ‘breedte’ van de gamewereld ervaren. Van sportieve exergames en games met sociale componenten tot de razend populaire en verslavende tactische games. Deelnemers worden bovendien goed geïnformeerd over de inzet van games voor e-health en e-learning in het FUN-IE-FIT. De begeleiding tijdens het (exer)gamen is in handen van Michaelrobbert Brans, programmaleider van het FUN-IE-FIT.

Het inhoudelijk deel van het symposium wordt verzorgd door twee autoriteiten en auteurs van het boek 'Gamen en autisme': Herm Kisjes en Erno Mijland. Kisjes is verslavingsdeskundige en Mijland is specialist op de terreinen media en onderwijs.

Het symposium is voor ouders, docenten en begeleiders van kinderen en jongeren met autisme.

28 maart 2013

Behandeling internetverslaving met cognitieve gedragstherapie

Internetverslaving waaronder verslaving aan video-games wordt op diverse manieren behandeld. Cognitieve gedragstherapie is een behandelmethode die wordt beschreven in het artikel ‘Het behandelen van internetverslaving met cognitieve gedragstherapie’ van Van Rooij, M. Zinn, T. Schoenmakers en D. van de Mheen. In dit artikel wordt aan de hand van de ervaringen van 12 cliënten met internetverslaving en vijf therapeuten de behandeling met cognitieve gedragstherapie met kwalitatieve methode geanalyseerd. Zowel cliënten als therapeuten ervaarden vermindering van de internetverslaving.

Gameverslaving als vluchtgedrag

Bijna alle mensen met een gameverslaving ervaren psychische problemen. Gamen is voor hen een prettige manier om te vluchten zodat je deze problemen niet hoeft te ervaren of ermee aan de slag te gaan. Negatieve gevoelens maken plaats voor plezier en uitdaging en worden een vervanging voor alledaagse problemen en frustraties. Dit plezier is 24 uur per dag binnen handbereik waarvoor je er weinig drempels voor hoeft te nemen.

Gameverslaafden zijn ook jarenlang gevlucht in een virtuele wereld waar je geen last hebt van alledaagse problemen, angst en waar je vaak meer waardering hebt ervaren. Hierdoor is het voor gameverslaafden lastig om zonder gamen plezier te ervaren, problemen op te lossen en onzekerheden te bespreken met anderen. Vaak is hulp vanuit ouders, familie, vrienden of professionele hulp noodzakelijk om een jarenlang patroon te doorbreken.

Twee voormalig gameverslaafden vertellen:

‘Het gamen beheerste voortdurend mijn gedachten. Ik dacht continu over het spel, ook als ik niet aan het spelen was. Ik was altijd in gedachten over het het gamen. Wat zou ik die avond gaan doen en wat zou er allemaal gaan gebeuren? Ik keek ernaar uit om met mijn guild samen te komen en oorlog te gaan voeren. We gingen dan op pad met dertig, soms wel honderd personen’.
(Citaat uit 'It's all in the games', 2009)

Mijn ouders zijn vroeg, en kort na elkaar overleden. Mijn moeder overleed aan kanker en een paar weken later werd ik gebeld: mijn vader was plotseling overleden aan een hartinfarct. Dat had een enorme impact op me. Ik werd depressief en raakte ook nog mijn baan kwijt. Het ene dominosteentje gooide het andere om. Ik ging steeds meer gamen en blowen. Achteraf gezien was ik verstoppertje aan het spelen voor mijn eigen gevoelens’.
(Citaat uit 'It's all in the games', 2009)

Hoeveel schermtijd?

Erno Mijland en ik worden regelmatig gevraagd voor ouderavonden. Een veelgestelde vraag is: ‘Hoeveel uur mag mijn zoon gamen?’ of 'Wat is de maximale schermtijd (de tijd die iemand besteedt aan televisie, internet en gamen) voor een kind?'

Aan de ene kant is deze vraag moeilijk te beantwoorden. Sommige kinderen gamen wat meer in de winter en gaan in de zomer buiten spelen. Sommige jongeren gamen wat meer in sommige periodes maar er zijn ook kinderen die zich verliezen in gamen als ze minder goed in hun vel zitten of zich vervelen. Toch willen ouders graag een protocol of tijd, terwijl een berekening eenvoudig te maken is. Iedere begeleider of ouder kan zich de vraag stellen hoeveel uur ontspanning, entertainment er maximaal kan zijn op een door deweeksedag en in een vakantie of weekeind. Een dag heeft 24 uur waarbij je slapen, eten, drinken, school/werk, verzorging etc van aftrekt. Schermtijd is niet moeilijk vast te stellen, maar het is waarschijnlijk ingewikkelder te begrenzen voor ouders en jongeren. School, werk en privé lopen door elkaar heen en deze domeinen zijn 24 uur per dag via de computer en smartphone bereikbaar.